Dirk Sonck geeft bomen een tweede leven!

Een boseigenaar vertelt...

"In de jaren 70 kocht ik een bestaand bos van ongeveer 0,5 ha in de Beverbeekvallei te Aspelare. Ik deed dit in de eerste plaats om te voorkomen dat het bos zou omgevormd worden tot weiland. In die tijd, toen van bosbescherming en bosbehoud weinig of geen sprake was, een gangbare praktijk. Het bos ligt in natuurgebied en is opgenomen in het Vlaams Ecologisch Netwerk. Het heeft inmiddels de bescherming gekregen die het verdient! Het is een prachtig valleibos met o.a. zwarte els, boswilg, cultuurpopulier, vlier en meidoorn. Aangezien dit stuk moeilijk toegankelijk is vanwege de vochtige bodem, mag de natuur hier haar gang gaan."

De passie voor bos en bomen groeide verder en Dirk Sonck stapte in een werkgroep bomenzorg. Begin de jaren '80 kwam er stilaan een kentering in de bewustwording van de waarde van ons bomenpatrimonium. Als boomverzorger werd Dirk vaak geconfronteerd met bomen die noodgedwongen dienden geveld te worden omdat ze ofwel vroeger verkeerd gesnoeid waren ofwel op een foute standplaats stonden. "Ik zag regelmatig aanzienlijke hoeveelheden mooie stammen eindigen als brandhout of verwerkt worden in minder waardevolle toepassingen. Vaak had ik hierbij het gevoel had dit hout op een duurzamere manier kon worden gebruikt."

In de jaren '80 kreeg Dirk Sonck de kans om in Chamonix-Mont-Blanc (Frankrijk) belangrijke velwerken uit te voeren. "Het waren eeuwenoude bomen die op zeer steile hellingen stonden. Ze dienden geveld te worden omdat ze beschadigd waren door blikseminslagen of sneeuwlawines en zo een bedreiging vormden voor de lager gelegen dorpen. Alle te vellen bomen waren gemerkt door het bosbeheer Office Nationale des Eaux en Forêts. Sommige bomen leverden tot 40 m nuttig werkhout dat werd gebruikt om chalets en schuilhutten te bouwen. Dankzij de dunne jaarringen (vanwege de zeer trage groei) kon dit hout zonder enige vorm van behandeling honderden jaren weer en wind verdragen. Hier legde ik de link tussen bomen en bouwen!"

Terug in België werkte Dirk Sonck in eerste instantie met plaatselijke houtzagerijen om bomen te laten verzagen tot planken. Het betrof veelal populierenhout dat gebruikt werd als timmerhout voor binnen o.a. in stallingen en duivenhokken. Nu en dan werden ook waardevolle houtsoorten zoals plataan, kerselaar, notelaar,... verzaagd. Deze 'edelere' houtsoorten werden afgenomen door vooral kunstenaars en beeldhouwers.

"Op de wereldvakbeurs voor houtproductie en houtindustrie te Hannover zag ik voor het eerst een mobiele zaaginstallatie aan het werk", vertelt Dirk. "Met deze machine konden gevelde bomen ter plaatse verzaagd worden in balken of planken. Door de stammen in het bos reeds gedeeltelijk te verwerken, kunnen er kleinere exploitatiemachines gebruikt worden waardoor de bosbodem minder beschadigd wordt." Dirk Sonck schafte hem een dergelijke mobiele zaaginstallatie aan en ging aan het experimenteren met het bouwen van houten gebouwen. Zo ging hij onder andere naar Slovakije waar hij meewerkte aan een project om Roma-zigeuners op te leiden om (verplaatsbare) houten woningen te bouwen. "Vertrekkend van enkele stammen fijnspar kan men op één dag een eenvoudige woning bouwen", voegt Dirk nog enthousiast toe.

Het meest recente project van Dirk is de bouw van een schuur met woongedeelte te Vollezele. "Vooral bij het zagen van de zware balken voor de dragende constructie haal ik een mooi rendement met mijn mobiele zaaginstallatie", gaat Dirk verder. "Uit de fijnsparren, afkomstig uit het bos van de bouwheer, werd het hout voor de dakconstructie gezaagd. Van de aangekochte eiken stammen werden langs de vier zijden enkele planken gezaagd. De balken die op die manier overbleven werden gebruikt als moerbalken in de houtskeletbouw. De planken werden aangewend als gevelbeplanking. Het eindresultaat werd een ecologische en aangename woning. Ook financieel had het verhaal een aangename kant: de totaalkost was slechts even hoog als de kost voor de basisstructuur van een gewone houten massiefbouwwoning."

Ondertussen lopen er alweer contacten voor nieuwe projecten. Dirk hoopt ook op publieke plaatsen nog projecten zoals schuilhutten of boswachterwoningen te kunnen verwezenlijken om zo het brede publiek te tonen wat de mogelijkheden zijn met hout van bij ons. "Op die manier wil ik een extra dimensie geven aan duurzaam bosbeheer", vertelt Dirk. "Het verwerken van een stam, afkomstig uit de regio, tot een landschappelijk geïntegreerd bouwwerk dat nog eeuwen kan meegaan, is toch wel dé ultieme vorm van duurzaam bosbeheer."

(Uit de Bosbode, het tijdschrift van de Oost-Vlaamse bosgroepen)

<< Terug naar overzicht